Chat with us, powered by LiveChat

Licht op groen voor wettelijk kader polygraaf

Licht op groen voor wettelijk kader polygraaf

Het wetsvoorstel van Open Vld voor een wettelijk kader voor het gebruik van de polygraaf, beter bekend als de leugendetector, is goedgekeurd. Een meerderheid van Open Vld, CD&V, MR, N-VA en Vlaams Belang zette het licht op groen in de Kamercommissie Justitie. Nu bepalen enkel omzendbrieven hoe politie en gerecht de polygraaf kunnen gebruiken, maar die zijn niet bindend en kunnen voor problemen zorgen.  “Een polygraaftest kan een nuttige aanvulling zijn in een onderzoek, vooral in zedenzaken waar het vaak woord-tegen-woord is. Met dit wetsvoorstel maken we de gebruiksregels waterdicht”, aldus Kamerlid Katja Gabriëls. 

Een polygraaf registreert onder andere de hartslag, de ademhaling en het bloedvolume tijdens een politieverhoor. Het toestel kan ingezet worden om de geloofwaardigheid van iemands verklaringen te toetsen. Het resultaat van de test kan een extra aanvulling zijn op andere elementen in een onderzoek zoals de klassieke getuigenverklaringen of DNA-onderzoek.

Gabriëls: “Uit het jaarverslag van 2018 van de federale politie blijkt dat in 2018 28 verdachten in ons land bekentenissen aflegden nadat ze tijdens een test met de leugendetector door de mand waren gevallen. In 70% van de gevallen wordt de polygraaf ingezet in zedenzaken. Vooral omdat in die zaken vaak materieel bewijs ontbreekt en dat het vaak woord-tegen-woord-situatie is tussen slachtoffer en verdachte. In zo’n gevallen kan de polygraaf het laatste ontbrekende puzzelstukje bezorgen om de dader te vatten en slachtoffers extra te beschermen.”

Het gebruik van de polygraaf is in België niet per wet geregeld, maar met twee omzendbrieven uit 2003 van de minister en het College van procureurs-generaal. In die omzendbrieven worden heldere voorwaarden en richtlijnen voorgeschreven, maar de inhoud is niet bindend. Dat kan tot problemen leiden. Op vraag van het Comité P dat toezicht houdt op de politiediensten, de politie en magistratuur zelf schreef Open Vld dus een eigen wetsvoorstel om een wettelijk kader te creëren.

Een polygraaftest zal enkel mogelijk zijn in geval van een misdaad of een wanbedrijf. Verdachten, getuigen en slachtoffers kunnen onderworpen worden aan de test. Voor een loutere overtreding zal een dergelijke test niet inzetbaar zijn. De test kan ook enkel wanneer andere onderzoeksmiddelen onvoldoende gegevens opleveren. De gerechtelijke politie kan een test afnemen. Dit gebeurt op vraag van de betrokkene, de procureur des Konings in een opsporingsonderzoek of een onderzoeksrechter in een gerechtelijk onderzoek. De betrokkene mag de test weigeren of op elk ogenblik stopzetten. Hij of zij moet ook in goede lichamelijke en geestelijke conditie zijn. Zwangere vrouwen en min-16-jarigen mogen niet worden verhoord met een polygraaf. Het verhoor wordt audiovisueel opgenomen en de advocaat mag dit volgen in een lokaal. Na afloop wordt een proces-verbaal opgemaakt. De polygraaftest miskent noch het vermoeden van onschuld, noch de rechten van de verdediging. Het is finaal aan de rechter om te beoordelen of hij of zij gevolg geeft of bewijswaarde hecht aan de resultaten van de test.

Gabriëls: “We zetten met ons voorstel de bestaande omzendbrieven om in wetgeving, maar houden ook rekening met relevante uitspraken van het Hof van Cassatie uit 2006. In de complexe zoektocht naar de waarheid kan de polygraaftest een belangrijk puzzelstukje aanleveren. Maar ieders rechten moeten steeds worden gewaarborgd.”



Schrijf je in op onze nieuwsbrief InschrijvenSchrijf je in op onze nieuwsbrief