Rik Daems: “Met nieuwe decreet kunnen Vlaamse investeringen verdubbelen”

Rik Daems: “Met nieuwe decreet kunnen Vlaamse investeringen verdubbelen”

Dankzij het werk van de Commissie voor Alternatieve Financiering van verheidsinvesteringen kunnen de Vlaamse investeringen verdubbelen. Bovendien kan ook de spaarder worden gemobiliseerd. Dat schrijft Rik Daems in een opiniestuk.

Een op de vijf Vlaamse decreten is het initiatief van een lid van het Parlement, de rest komt van de regering. Een van die decreten is het decreet alternatieve financiering dat gisteren in het Parlement werd goedgekeurd. Dat is voor 100 procent een parlementair initiatief, en het resultaat van sterk inhoudelijk werk over de partijgrenzen heen, in een bijzondere parlementaire commissie. Maar vooral baanbrekend omdat het een echte oplossing biedt voor het tekort aan overheidsinvesteringen in Vlaanderen.

De Vlaamse overheid investeert nu ongeveer 4 miljard euro per jaar. Ook al zou ze meer willen uitgeven, dan zijn er strikte Europese begrotingsregels die dat beperken. Het pas goedgekeurde decreet kan een oplossing bieden, waarbij we die 4 miljard euro per jaar kunnen omzetten naar een pakket van meer dan 90 miljard euro investeringen. Hoe? Door samen te werken met de private sector. In plaats van 4 miljard in een keer uit te geven aan bijvoorbeeld de bouw van nieuwe rusthuizen of scholen, kunnen we een deel beter gebruiken om er zogenaamde terbeschikkingsvergoedingen (vergoedingen die de overheid betaalt aan de privépartner voor het gebruik van de ter beschikking gestelde infrastructuur) mee te betalen.

Zo kan een volgende regering van bij het begin een programma van 40 miljard investeringen opstarten, wat meteen het dubbele is van wat vandaag op een hele legislatuur gebeurt. 1 miljard terbeschikkingsvergoeding staat voor een investeringsbedrag van zowat 25 miljard. Plus 3 miljard klassieke investeringen per jaar of 15 miljard over de hele legislatuur, geeft dat samen een investeringspakket van 40 miljard. In de begroting betekent dat jaarlijks 4 miljard. Vergeleken met vandaag is dat budgettair neutraal, dus is er geen probleem met Europa.

Dat alles gaat over 20 miljard euro extra aan investeringen in scholen, het wegwerken van zwarte punten in het verkeer, de klimaatomslag van gebouwen, mobiliteitsinfrastructuur, CO2-vriendelijke energieprojecten, en ga zo maar door. Een kwantumsprong voor publieke investeringen, waarmee we heel wat vragen en noden kunnen beantwoorden.

Die nieuwe aanpak maakt niet alleen extra investeringsruimte vrij, hij past ook perfect in de Europese begrotingsorthodoxie. De Vlaamse overheidsfinanciën zijn dankzij onze liberale ministers van Begroting helemaal op orde. De tekorten hebben plaats gemaakt voor overschotten. Daar kan Vlaanderen terecht trots op zijn. Het laatste dat we willen is die troef te grabbel gooien. Met de nieuwe aanpak doen we dat niet: we verzekeren een efficiëntere inzet van overheidsmiddelen, zonder de financiën te laten ontsporen.

Belastingvrij rendement

De volgende vraag is dan waar het geld vandaan komt in zulke privaat-publieke investeringen. Het antwoord is relatief eenvoudig: van de spaarboekjes. Vandaag staat er zowat 250 miljard euro op onze spaarboekjes, die haast niets opbrengen.

Vlaanderen kan die spaarboekjes een hoger en eerlijk rendement gunnen als ze meestappen in publieke investeringen. Niemand heeft dat blijkbaar gezien, maar ik wel. De zesde staatshervorming heeft dat mogelijk gemaakt: een Vlaamse vermindering in de personenbelasting.

De nieuwe Vlaamse regering kan die mogelijkheid gebruiken om de burger aan te zetten mee te investeren in een beter Vlaanderen, door de spaarder een belastingvermindering te verlenen van bijvoorbeeld jaarlijks 2 procent op zijn geïnvesteerde bedrag. Nu is het rendement bijna nul op het spaarboekje. In de beurs van de burger is dat hetzelfde als een dividend, alleen heet het niet zo. En dat rendement is netto-netto. Je betaalt er immers geen roerende voorheffing op van 30 procent. Dus geen fiscale transfer van Vlaams naar federaal niveau. Veel liberaler en Vlaamser kan het niet.

Het nieuwe decreet, dat kon rekenen op een kamerbrede steun, biedt dus heel wat mogelijkheden. Gekoppeld aan mijn voorstel om de Vlaamse spaarder te mobiliseren via een belastingvermindering, kunnen we daarmee de komende jaren veel noden in Vlaanderen lenigen.

Voor mij is dat het beste bewijs dat sterk parlementair werk wel degelijk het verschil kan maken. Misschien zijn het er maar een op de vijf, maar kwalitatief kunnen ze wel degelijk baanbrekend zijn.

Rik Daems (Open VLD) is voorzitter van de commissie Alternatieve Financiering in het Vlaams Parlement.

Deze opinie verscheen in De Tijd van 14 maart 2019

 



Schrijf je in op onze nieuwsbrief InschrijvenSchrijf je in op onze nieuwsbrief