Vlaams DNA-databank voor afstamming vanaf 1 januari

Vlaams DNA-databank voor afstamming vanaf 1 januari

Wie op zoek is naar zijn biologische ouder of kind kan vanaf 1 januari terecht in een Vlaams afstammingscentrum en een daaraan gekoppelde DNA-databank. De Vlaamse meerderheidspartijen dienden daartoe een voorstel van decreet in.  “Bij dit centrum kunnen mensen terecht die vragen hebben over hun biologische afstamming. Er kan ook gezocht worden naar overeenkomsten tussen DNA-profielen, waardoor ontmoetingen tussen biologische ouders en kinderen mogelijk worden,” zegt Vlaams Volksvertegenwoordiger Freya Saeys, die samen met Katrien Schrijvers (CD&V) en Elke Sleurs (N-VA) het initiatief nam. “Dit alles gebeurt uiteraard op vrijwillige basis.”

Onze huidige maatschappij kent steeds meer verschillende gezinsvormen. Er zijn samengestelde gezinnen, eenoudergezinnen, gezinnen met twee moeders of vaders, etc. Ook een kinderwens kan op verschillende wijzen worden vervuld. Voor sommigen gebeurt dit via adoptie, voor anderen via gameet- of embryodonatie. Het gevolg kan zijn dat de biologische afstammingsband van het kind wordt doorgeknipt of moeilijk te achterhalen is. Door dit alles kunnen mensen geconfronteerd worden met heel wat afstammingsvragen.

Afstammingscentrum

De Vlaamse meerderheidspartijen willen nu dat er een geïntegreerd systeem komt voor iedereen met dergelijke afstammingsvragen. “We willen een afstammingscentrum dat zich richt tot iedereen bij wie de juridische verwantschap niet overeenstemt met de biologische en/of sociale afstammingsrelatie,” legt Freya Saeys uit. “We stellen een centraal register met persoonsgegevens voor, dat juridisch omkaderd wordt met rechtsregels omtrent de bewaring en ontsluiting van die gegevens.”

Naast de mogelijkheid om vrijwillig DNA-stalen te laten afnemen en het overeenstemmend DNA-profiel te laten registreren in een databank, voorziet het voorstel ook in een component psychosociale begeleiding. “Geanonimiseerde DNA-profielen van zowel donoren en donorkinderen, als van afstandsmoeders en geadopteerden worden met elkaar op gedifferentieerde wijze gematcht,” zegt Saeys. “Een positieve match kan aanleiding geven tot een begeleide contactopname of ontmoeting tussen verwanten. Zo voorzien we een geïntegreerde werking waarbij onderzoek wordt gekoppeld aan informatie, begeleiding en sensibilisering.”

De komst van zo’n afstammingscentrum en DNA-databank betekent een grote ommezwaai, want momenteel garandeert de Belgische wetgeving de anonimiteit van de donor, en kan de donor evenmin informatie verkrijgen over de uit donatie geboren kinderen. “Het idee van dergelijke databank met DNA-materiaal werd geopperd naar aanleiding van de hoorzittingen die de commissie Welzijn in het Vlaams Parlement in december 2014 organiseerde over de gedwongen adopties, mensen die hun kind onder dwang hebben moeten afstaan tussen de periode 1950 en 1990.

Vrijwillig en beperking tot eerste graad

“In het voorstel beperken we de mogelijkheid tot matching tot de eerste graad”, stelt Freya Saeys. “Zo maken we het mogelijk dat mensen die op zoek zijn naar hun biologische ouders of kinderen elkaar vinden, maar verhinderen we dat mensen die dit niet wensen worden geconfronteerd met vragen.”

Het spreekt voor zich dat contactname met het afstammingscentrum en in het bijzonder het laten opnemen van gegevens in de databank een vrije, en ook goed geïnformeerde, keuze moet zijn. “De nodige begeleiding is heel belangrijk, zowel voor wie via die weg een ouder of kind vindt, als voor wie niemand vindt,” besluit Saeys.

 



Schrijf je in op onze nieuwsbrief InschrijvenSchrijf je in op onze nieuwsbrief